नवी दिल्ली | २८ ऑगस्ट २०२५
इंडिया टुडे–सीव्होटरच्या ‘मूड ऑफ द नेशन’ (MOTN) सर्व्हेच्या ऑगस्ट २०२५ मधील निष्कर्षांनुसार पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखालील एनडीए अजूनही देशात आघाडीवर आहे. मात्र फेब्रुवारी २०२५ च्या तुलनेत भाजप आणि एनडीएच्या कामगिरीत घसरण झाल्याचे चित्र आहे. याचवेळी राहुल गांधी यांच्या नेतृत्वाखाली काँग्रेस आणि INDIA आघाडीला मर्यादित पण लक्षणीय फायदा झाल्याचे सर्व्हे सूचित करतो.
सर्व्हेची पद्धत (Methodology)
‘मूड ऑफ द नेशन’ सर्व्हे १ जुलै ते १५ ऑगस्ट २०२५ या कालावधीत करण्यात आला. देशातील सर्व ५४३ लोकसभा मतदारसंघांमध्ये ५४,७८८ नागरिकांचे थेट सर्वेक्षण करण्यात आले. याशिवाय सी-व्होटरच्या नियमित ट्रॅकर डेटामधील १,५२,०३८ मुलाखतींचे विश्लेषण करण्यात आले. एकूण २,०६,८२३ प्रतिसादांच्या आधारे हे निष्कर्ष मांडण्यात आले आहेत.
लोकसभा २०२४ विरुद्ध ऑगस्ट २०२५
लोकसभा २०२४ मध्ये भाजपला ३७ टक्के मतांसह २४० जागा मिळाल्या होत्या, तर काँग्रेसला २१ टक्के मतांसह ९९ जागा मिळाल्या होत्या. एनडीएला एकूण ४४ टक्के मतांसह २९३ जागा आणि INDIA आघाडीला ४२ टक्के मतांसह २३४ जागा मिळाल्या होत्या.
ऑगस्ट २०२५ च्या MOTN सर्व्हेनुसार, आज निवडणुका झाल्यास भाजपला सुमारे ४१ टक्के मतांसह २६० जागा मिळण्याचा अंदाज आहे. काँग्रेसचा मतवाटा २१ टक्क्यांवर स्थिर असून जागा सुमारे ९७ राहण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. एनडीएला ४७ टक्के मतांसह ३२४ जागा, तर INDIA आघाडीला ४१ टक्के मतांसह २०८ जागा मिळू शकतात.
फेब्रुवारी २०२५च्या तुलनेत बदल
फेब्रुवारी २०२५ च्या MOTN सर्व्हेत एनडीएला ३४३ जागांचा अंदाज होता, जो आता ३२४ वर आला आहे. भाजपसाठीही ही घट स्पष्ट आहे—२८० वरून २६० जागांपर्यंत. याउलट INDIA आघाडीच्या जागांमध्ये १८८ वरून २०८ अशी वाढ दिसून येते. काँग्रेसच्या जागांमध्येही ७८ वरून ९७ पर्यंत वाढ झाली आहे, मात्र मतवाटा ४१ टक्क्यांवर स्थिर आहे.
मोदींची लोकप्रियता, पण घसरण स्पष्ट
सर्व्हेनुसार पंतप्रधान नरेंद्र मोदी अजूनही देशातील सर्वाधिक लोकप्रिय नेते आहेत. ५८ टक्के प्रतिसादकांनी त्यांच्या कामगिरीला ‘उत्तम’ असे म्हटले आहे. मात्र फेब्रुवारी २०२५ मध्ये ६२ टक्के असलेली त्यांची पसंती आता ५२ टक्क्यांवर आली आहे. ‘ऑपरेशन सिंदूर’नंतर युद्धविराम, तसेच ट्रम्प यांच्या टॅरिफ धोरणांमुळे मध्यमवर्गात निर्माण झालेली अस्वस्थता याचा परिणाम मोदींच्या लोकप्रियतेवर झाल्याचे सर्व्हे सूचित करतो.
राहुल गांधींना वाढता स्वीकार
विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांच्या लोकप्रियतेत वाढ झाल्याचे चित्र आहे. पंतप्रधानपदासाठी त्यांना पसंती देणाऱ्यांचे प्रमाण २४ टक्क्यांवरून २८ टक्क्यांपर्यंत वाढले आहे. विरोधी पक्षनेते म्हणून त्यांच्या कामगिरीला ‘उत्तम’ म्हणणाऱ्यांचे प्रमाण २५ टक्क्यांवरून २८ टक्क्यांवर गेले आहे, तर ‘वाईट’ म्हणणाऱ्यांचे प्रमाण २७ टक्क्यांवरून १५ टक्क्यांपर्यंत घसरले आहे. वोट चोरीचा मुद्दा, बिहारमधील एसआयआर सर्व्हेला विरोध आणि सुरक्षा विषयांवर सरकारला विचारलेले प्रश्न यामुळे त्यांची प्रतिमा अधिक गंभीर राजकारणी म्हणून मजबूत झाल्याचे सर्व्हे दर्शवतो.
महाराष्ट्राचे चित्र
महाराष्ट्रात आज निवडणुका झाल्यास महायुतीला ४८ टक्के मतांसह ३० जागा, तर महाविकास आघाडीला ४३ टक्के मतांसह १८ जागा मिळण्याची शक्यता सर्व्हेत वर्तवण्यात आली आहे. पक्षनिहाय अंदाजानुसार भाजपला १६, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) यांना मिळून १४ जागा मिळू शकतात.
महाविकास आघाडीत काँग्रेसला १२ जागांचा अंदाज आहे, तर ठाकरे गटाची शिवसेना आणि शरद पवार गटाची राष्ट्रवादी काँग्रेस प्रत्येकी ६ जागांपर्यंत मर्यादित राहू शकतात. मात्र फेब्रुवारी २०२५ च्या तुलनेत महायुतीच्या जागांमध्ये सुमारे १० जागांची घट झाली आहे.
सर्व्हेनुसार, महायुतीतील अंतर्गत मतभेद, राज्य सरकारच्या कारभारावरील नाराजी आणि भाजप समर्थकांमधील उदासीनता ही या घसरणीची प्रमुख कारणे मानली जात आहेत. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडून अपेक्षित प्रशासन न झाल्याची भावना दिसून येते. याच पार्श्वभूमीवर देशातील टॉप १० मुख्यमंत्र्यांच्या लोकप्रियता यादीत फडणवीस दहाव्या क्रमांकावर असल्याचेही सर्व्हेत नमूद करण्यात आले आहे.
पुढे काय?
एकूणच, ऑगस्ट २०२५ च्या MOTN सर्व्हेतून एनडीए आणि पंतप्रधान मोदींचे नेतृत्व अजूनही मजबूत असल्याचे दिसते, मात्र सत्तेतील दीर्घकाळामुळे निर्माण झालेली उदासीनता आणि राज्यस्तरीय आव्हाने भाजपसमोर उभी आहेत. दुसरीकडे, राहुल गांधींच्या नेतृत्वाखाली INDIA आघाडीला काही प्रमाणात सकारात्मक वातावरण मिळत असले तरी संघटनात्मक बळ आणि राज्यस्तरीय नेतृत्व मजबूत करण्याचे आव्हान कायम आहे. येणाऱ्या विधानसभा निवडणुकांत हे बदल कितपत निर्णायक ठरतात, याकडे राजकीय वर्तुळाचे लक्ष राहणार आहे.
The Politics Desk